De keten van configuratie tot productie: CPQ, CAD/PDM en ERP verbonden

In productieomgevingen zoals de carrosseriebouw, trailerbouw en machinebouw is variatie in producten eerder regel dan uitzondering. Standaardoplossingen worden gecombineerd met modules, klantspecifieke aanpassingen en volledig uitgewerkte specials.

Juist in deze sectoren ontstaat de behoefte om grip te houden op zowel het product als het proces. Niet door variatie te beperken, maar door de manier waarop informatie en besluitvorming door de organisatie loopt goed in te richten. CPQ, CAD/PDM en ERP vormen hierin samen de basis. In dit artikel leggen we uit hoe een juiste inrichting en samenhang tussen deze drie systemen zorgt voor beheersbaarheid van processen binnen jouw maakbedrijf.

De rol van CPQ, CAD/PDM en ERP in één keten

Om variatie en standaardisatie goed te kunnen combineren, is een duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden nodig in het proces. Niet als losse eilanden, maar als opeenvolgende stappen waarin informatie steeds verder wordt uitgewerkt en verfijnd.

Daarbij spelen drie systemen een centrale rol die samen de ruggengraat vormen van het proces: CPQ, CAD/PDM en ERP. Een korte toelichting op deze verschillende systemen:

• Een productconfigurator of CPQ-oplossing (Configure, Price, Quote) is vaak het startpunt voor het vormen van een offerte / verkoopspecificatie. Hier wordt het product samengesteld op basis van configuratieregels en klantkeuzes. Op dat moment wordt ook duidelijk of het gaat om een standaardproduct, een modulair product of een klantspecifieke uitvoering.
• CAD/PDM verzorgt de technische opzet en uitwerking. Hier ontstaan de EBOM (Engineering Bill of Material) en/of MBOM (Manufacturing Bill of Materials), waarin het product vanuit ontwerp wordt vastgelegd.
• ERP vormt de uitvoeringslaag. Hier staat de MBOM (Manufacturing Bill of Material) centraal, inclusief planning, inkoop en productieaansturing.

De kracht zit in een consistente informatiestroom tussen deze drie lagen, zonder handmatige interpretaties of losse overdrachtsmomenten.

Van EBOM naar MBOM: de vertaalslag naar uitvoering

Sommige bedrijven engineeren direct op de MBOM. Wanneer je als engineering-afdeling echter werkt op basis van EBOM, dan is de overgang van EBOM naar MBOM een bepalend moment in het proces. Hier wordt de vertaalslag gemaakt van ontwerp naar maakbaarheid en planning. De MBOM kan op verschillende manieren ontstaan:

• Vanuit een bestaande bibliotheek in PDM of ERP, voor standaardmodules en eerder gedefinieerde producten
• Op basis van eerdere orders, waarbij bestaande structuren opnieuw worden ingezet
• Door combinatie van bestaande componenten en eerder gebruikte oplossingen
• Of als volledig nieuwe structuur vanuit CAD/PDM, bij nieuwe klantspecifieke ontwerpen

Door deze varianten in herkomst goed te structureren, ontstaat herbruikbaarheid van bestaande productdata en wordt dubbel werk in engineering en werkvoorbereiding beperkt.

Omgaan met varianten en specials binnen één proces

In sectoren zoals carrosseriebouw, trailerbouw en machinebouw is variatie inherent aan het productaanbod. Klantspecifieke eisen leiden regelmatig tot afwijkingen op standaardontwerpen. Binnen één proces worden daarom verschillende productvormen gecombineerd:

• CTO (Configure-to-Order): producten worden opgebouwd uit standaardmodules
• ETO (Engineer-to-Order): producten vragen om klantspecifieke engineering

Het uitgangspunt is om zoveel mogelijk via configuratie te werken, terwijl specials via een gecontroleerde engineeringstroom worden toegevoegd.

Belangrijk is dat specials niet als losse uitzonderingen worden behandeld, maar als onderdeel van dezelfde productstructuur. Hierdoor kunnen eerder uitgewerkte specials opnieuw worden ingezet als basis voor nieuwe opdrachten.

Planning en aansturing vanuit één model

De manier waarop producten worden opgebouwd, heeft directe impact op planning en capaciteit.

Binnen de planning wordt capaciteit verdeeld over beschikbare productieslots. De productcategorie bepaalt daarbij de voorbereidingstijd en planningshorizon. Standaard en modulaire producten kunnen verder vooruit worden ingepland dan klantspecifieke specials.

Door continu inzicht te hebben in de benodigde en beschikbare productiecapaciteit ontstaat een actueel beeld. Dit ondersteunt zowel productie als inkoop bij het maken van keuzes op basis van actuele orderinformatie.

De samenhang in datastromen als basis voor uitvoering

De effectiviteit van het proces hangt sterk samen met de manier waarop informatie door de organisatie stroomt.

• CPQ bepaalt de configuratie, verkoop (offerte-)specificatie en productindeling

• CAD/PDM legt de technische structuur vast

• ERP vertaalt dit naar planning en uitvoering

Wanneer deze overdracht geautomatiseerd en eenduidig is ingericht, ontstaat een consistente basis voor de operatie. Dit voorkomt interpretatieverschillen tussen afdelingen en verkleint de kans op afwijkingen in uitvoering.

Tot slot

In sectoren zoals carrosseriebouw, trailerbouw en machinebouw is productvariatie onvermijdelijk. De uitdaging zit niet in het beperken van die variatie, maar in het organiseren van één samenhangend proces waarin standaardproducten, modules en specials naast elkaar kunnen bestaan.

EBOM en MBOM vormen daarbij de schakel tussen ontwerp en uitvoering. In combinatie met een goed afgestemde samenwerking tussen CPQ, CAD/PDM en ERP ontstaat een werkwijze waarin zowel standaardisatie als flexibiliteit een plek hebben binnen één geïntegreerd proces.

Isah heeft hierin ruime ervaring en kennis opgebouwd in verschillende productieomgevingen waar productvariatie en standaardisatie samenkomen. In combinatie met een ecosysteem van partners zijn er bovendien standaard integraties beschikbaar tussen CPQ-, CAD/PDM- en ERP-oplossingen, waardoor deze keten in de praktijk goed kan worden ondersteund. Benieuwd naar de mogelijkheden? We gaan hierover graag met je in gesprek.